Schietpartij Bacchus na 20 jaar nog steeds voelbaar

Schietpartij Bacchus na 20 jaar nog steeds voelbaar

Precies 20 jaar geleden verloor Gorinchem zijn onschuld. In de nacht van 9 op 10 januari 1999 was er een dodelijke schietpartij in café Bacchus. Daar schoten één van de drie verdachten twaalf keer op het toenmalige café in de Kerksteeg. Daarbij kwam de 17-jarige Froukje Schuitmaker en de 18-jarige Marianne Roza om het leven. De schietpartij werd landelijk nieuws omdat het ging om zinloos geweld en niet om een afrekening in het criminele milieu.

Foto: Screenshot YouTube

De 17-jarige Froukje Schuitmaker 18-jarige en Marianne Roza bezochten op zaterdag 9 januari 1999 café Bacchus aan de Kerksteeg. Om half twee ‘s nachts besloten de twee meiden hun jassen op te halen in de garderobe. Terwijl ze wachtten op hun jassen werden de meisjes geraakt door kogels uit een pistool van één van de drie verdachten die buiten stonden. In totaal werden er 12 kogels afgeschoten op café Bacchus. Tijdens de schietpartij waren 250 mensen binnen in het café.

Ophalen door ouders

Marianne en Froukje waren zich aan het klaar maken om naar huis te gaan. Ze werden namelijk opgehaald door hun ouders. Precies op de afgesproken tijd, om half twee. Hun ouders stonden twintig meter verderop met de auto klaar om ze op te halen. Tot ze de ambulances de steeg in zagen rijden. “We lieten Marianne nooit alleen naar huis fietsen” zei vader Aart Roza tegen de NRC in 2000. Marianne stierf op straat, in de armen van haar moeder.

Marianne Roza overleed ter plekke en Froukje Schuitmaker werd naar het Academisch Ziekenhuis Utrecht vervoerd, waar ze werd geopereerd aan een hoofdwond. Uiteindelijk overleed Froukje op maandag 11 januari 1999 zonder te zijn bijgekomen uit een coma. Ook werd de 18-jarige Inge van Boxtel geraakt. Zij werd ernstig gewond raakte door één van de vliegende kogels.

Ruzie

De waarom is nooit helder geworden, maar volgens een verklaring van de portier aan de politie bleek dat het ging om een conflict tussen de drie mannen en ‘Joegoslaven’. “De drie mannen in de disco waren op zoek naar iemand met wie ze nog een oude rekening te vereffenen hadden. Maar die was niet aanwezig. Er ontstond een knokpartij met onze portiers waarbij de verdachten kapotte bierglazen en flessen gebruikten. Toen de drie weggingen dreigden zij terug te komen met een pistool. Na een uur schreeuwden zij dat we de deur moesten open maken. Als ‘de Joegoslaven’ niet naar buiten kwamen zouden ze schieten. Ik heb daarop iedereen die in de hal stond terug naar de bar geduwd. Alleen de drie meisjes bleven achter om hun jas aan te nemen.”.
Uit onderzoek ging het om drie Albanese heren waar een conflict mee is ontstaan. Toen de heren uit elkaar werden gehaald riep volgens getuigen één van de verdachten: “I’m the king of Gorcum” en “Ik kom terug”.

Drie arrestaties

Enkele uren na de schietpartij werden de drie personen gearresteerd. Het ging om de toen 30-jarige Fuat Ö en 34-jarige Zaim Ö uit Gorinchem en tevens broers samen met hun 26-jarige neef Osman Ö uit Leiderdorp. Door de conflict met de drie Albanese heren werden ze uit de zaak gezet. Op 15 januari vond de politie in de woning van een van de verdachten het moordwapen.

Crimineel verleden

Alle drie de hoofdverdachten hadden een crimineel verleden. Twee van de drie zaten nog in een proeftijd wegens een eerder geweldsdelict. De oudste broer was eigenaar van een coffeeshop in Gorinchem. De jongste broer (Fuat) verklaarde aanvankelijk dat hij de schutter was, maar trok dat later weer in. Hij zou tijdens het verhoor onder druk zijn gezet. Kennissen van de man beweerden dat hij de schuld op zich wilde nemen voor zijn oudere broer (Zaim). Volgens advocaat Paul Bovens, die de jongste broer bijstond, maakte het feit dat er geen kruitresten op zijn kleding waren gevonden het onwaarschijnlijk dat de jongste broer de dader was. De oudste broer en de zwager ontkenden hun aandeel en beriepen zich tijdens de verhoren op het zwijgrecht.

Zestien jaar cel

Ondanks dat niet duidelijk werd wie de fatale schoten had gelost, achtte de officier van justitie de twee broers even schuldig en eiste tegen beiden twintig jaar cel. De broers werden op 3 augustus 1999 veroordeeld tot zestien jaar cel wegens dubbele doodslag en poging tot doodslag op Inge Van Boxtel. Hun zwager kreeg negen maanden opgelegd voor openlijke geweldpleging, omdat hij had geschopt en geslagen tegen de deur van Bacchus. In hoger beroep werden de broers op 29 maart 2000 opnieuw veroordeeld tot zestien jaar cel, na een eis van twintig jaar. De advocaten kondigden hierop aan in cassatie te gaan. Op 7 mei 2001 sprak de Hoge Raad uit dat er geen reden was de veroordelingen te vernietigen, aangezien bewezen was dat één van de broers de fatale schoten moet hebben gelost.

Einde van café Bacchus

Op een paar kleine conflicten na, werd café Bacchus gezien als een veilige café. Ook de zoon van de toenmalige burgemeester IJssels ging daar regelmatig uit. Die was eerder die avond eerder naar huis vertrokken.
De toen nog 23-jarige Camille Grotentraast was uitbater van café Bacchus.  “Ik kan het allemaal nog niet bevatten. Het spookt voortdurend door mijn hoofd wat de ouders van Marianne en de andere meisjes moeten doormaken. Zolang ik in het bedrijf zit heb ik geen ernstige incidenten meegemaakt. Natuurlijk waren er wel ruzietjes of kleine vechtpartijtjes maar die hadden mijn portiers altijd snel gesust. Dat een of andere idioot zijn pistool tegen de deur drukt en begint te schieten is nooit te voorkomen. Dat gaat je verstand te boven.” liet Camille weten aan NRC.
Ondanks de naamswijziging naar café Denz is uiteindelijk de discotheek failliet gegaan. In december 1999 werd de zaak verkocht vanwege belastingschulden. Uitbater Camille Grotentraast heeft Gorinchem verlaten en is uiteindelijk naar Amsterdam vertrokken.

Herdenking

Zes dagen na de schietpartij werd op 16 januari 1999 in Gorinchem een stille tocht gehouden. Hierbij liepen tussen de 20.000 en 30.000 mensen mee. Daar hadden veel mensen witte roos meegenomen en droegen kinderen witte shirt met de tekst ‘Is er wel zinvol geweld?’ die eerder uitgedeeld werden op o.a. scholen. Volgens de RTL nieuwsverslaggever was het het zelfs zo druk dat de laatste mensen van de tocht nog moesten beginnen toen de eerste mensen al aankwamen bij het eindpunt. Ook zorgde de stille tocht voor een bloemenzee bij de voordeur van café Bacchus.
Op 10 januari 2009, precies tien jaar na de gebeurtenis, vond er in Gorinchem opnieuw een herdenkingsbijeenkomst voor Marianne Roza en Froukje Schuitmaker plaats.
Ook Rappers Lange Frans en Baas B gaven de Bacchus zaak in hun liedje Zinloos een plek. “En schieten op de deur van een disco is geen sport “‘.

Nog voelbaar

De schietpartij is nog steeds voelbaar in de stad. Ruim 91% van onze lezers kan het nog herinneren. Marion Lommers van Voorst:  “Vergeet het ook nooit meer, dag voor mijn verjaardag.vreselijk.alles en iedereen sprak erover.” of Mariëtte de Koning die schrijft: “Als de dag van gisteren…..😢 De reportages op tv, het verdriet, het ongeloof… we waren in shock. Op de scholen werden tshirts uitgedeeld die gedragen werden tijdens de indrukwekkende stille tocht.”

Meer nieuws?